Tết miền Tây

Tết miền Tây hổng giống Tết miền Bắc — hổng giống cả Tết ở Sài Gòn, dù chỉ cách nhau vài trăm cây số. Miền Tây có cách ăn Tết riêng — chậm hơn, thân mật hơn, ít nghi thức hơn. Và có hoa mai thay vì hoa đào.

Mai vàng là dấu hiệu đầu tiên. Từ khoảng 28-29 Tết, nhà nào cũng có ít nhứt một cành mai trước sân hoặc trong nhà. Mai miền Tây khác mai Đà Lạt — to hơn, vàng đậm hơn, cánh dày hơn. Cây mai nhà tui ba trồng từ lúc tui chưa sinh, giờ cao hơn mái nhà. Mỗi năm mai nở đúng Tết — ba hay nói "mai nó biết giờ đó con".

Bánh tét má gói từ 28 Tết. Nếp ngâm từ hôm trước, đậu xanh hấp chín, thịt ba chỉ ướp gia vị. Gói bằng lá chuối — gói tay, không cần khuôn. Má gói nhanh và đều — tui gói thử mấy lần đều méo. Nấu suốt đêm trong cái nồi lớn — tiếng sùng sục, khói bếp, mùi bánh tét chín — đó là đêm 29 Tết tui nhớ suốt đời.

Mứt dừa ngoại sên từ đầu tháng Chạp. Dừa nạo sợi, ngâm nước vôi cho giòn, xả sạch, trộn đường, sên chảo đồng — sên tay cho đến khi đường kết tinh trắng muốt. Mùi mứt dừa sên — ngọt, thơm dừa, có mùi lửa — tui ngửi thấy ở đâu là biết Tết sắp tới.

Người xa quê về đêm 30. Xe đò từ Sài Gòn, từ Bình Dương, từ Đồng Nai — đổ người về bến xe An Giang rồi toả ra khắp các xã. Nhà tui đêm 30 đông hơn bình thường — mấy đứa em con chú con bác, mấy người anh họ làm công nhân ở Bình Dương. Ngồi uống trà, ăn mứt, kể chuyện — cả năm mỗi người một phương, về đây mới biết nhau còn sống khoẻ.

Tết miền Tây là như vậy — không rực rỡ lắm, không hoành tráng lắm. Nhưng nó thật. Cái thật của mai vàng trước sân, của mùi bánh tét chín đêm, của người xa quê về ngồi uống trà trong im lặng — đó là Tết mà tui nhớ.